LATİF ÜNAL

Arefe, Kurban Bayramindan bir onceki gun,  hicrî takvime gore Zilhicce ayinin 9. gunudur.
Baska gune arefe denmez.
Ulkemizde Ramazan Bayraminin bir onceki gunune de arefe denmistir ki; dogru degildir.
Arefe gunu, Hazreti Âdem (as) ile Hazreti Havva’nin Arafat’ta bulustuklari gundur.
“Gunumuzde arefe, bayramin bir onceki gunu oldugu icin dunyalik telaslarin en yogun oldugu bir gun olarak yasanmaktadir.
Oysa ki arefe insana verilen en kiymetli vakitlerden biridir.
Bugunler ibadet ve affedilme gunleridir.
Hacilarin Arafat’ta “Lebbeyk (Buyur Rabbim)” diyerek dil, irk, ten ayirimi yapilmaksizin bir araya geldigi mahser gununu hatirlatan, kullugun Allahu Teâlâ’ya dualarla, telbiyelerle arz edildigi en kiymetli zaman dilimidir.

Hadisler cercevesinde bugun yapilmasi gerekenler:
Resulullahin (sav) bildirdigine gore:
“Gunlerin en faziletlisi arefe gunudur. Faziletce cumaya benzer.
O, cuma gunu disinda yapilan yetmis hacdan faziletlidir.

1-Bu gune hurmet:
Hazreti Aise (ra) anlatiyor:
“Allah, hicbir gunde, arefe gunundeki kadar bir kulu atesten cok azat etmez.
Allah mahlukata rahmetiyle yaklasir ve onlarla meleklere karsi iftihar eder ve:
“Bunlar ne istiyorlar?” der.” (Muslim, Hacc 436)
Resulullah(sav):
“Arefe gunune hurmet edin! Arefe, Allah’in kiymet verdigi bir gundur.” diyerek Allahu Teâlâ’nm kiymet verdigi gunu hurmet ederek bilincli bir sekilde yasamaya gayret etmemizi istemistir.
Hurmet, verilen nimeti idrak etmekle ve verileni bilmekle, gorebilmekle baslar.

2-Oruc tutmak:
Resulullah (sav) soyle buyurmustur:
“Arefe gunu oruc tutana, Âdem aleyhisselâmdan, Sûr’a ufurulunceye kadar yasamis butun insanlarin sayisinin iki kati kadar sevap yazilir.”
“Arefe gunu tutulan oruc, bin gunluk nafile oruca bedeldir.”
“Asure gunu orucu bir yillik, arefe gunu orucu da, iki yillik nafile oruca bedeldir.”
“Arefede tutulan oruc, iki bin kole azat etmeye, iki bin deve kurban kesmeye ve Allah yolunda cihâd icin verilen iki bin ata bedeldir.”
“Arefe gunu tutulan oruc, biri gecmis, biri de gelecek yilin gunahlarina kefaret olur.”

3-Gunahlardan Uzak Durmak:
Boyle bir gunde bizi gunaha sokabilecek her seyden uzak kalmak gerekmektedir.
Resulullah (sav) soyle buyurmustur:
“Allahu Teâlâ, arefe gunu kullarina nazar eder. Zerre kadar imani olani affeder.”

4-Dua:
Dualarin en faziletlisi de arefe gunu yapilan duadir. (Beyheki)
Benim ve benden onceki peygamberlerin soyledigi en faziletli soz de:
Lailahe illallah vahdehu la serike lehu. (Allah birdir, ondan baska ilah yoktur, O’nun ortagi da yoktur) sozudur.”  (Muvatta, Hacc 246)
“Arefe gunu Besmele ile bin Ihlas okuyanin gunahlari affedilir ve duasi kabul olur.”
Arefe gunune saygili olmali, o gun hacilar Arafat’ta vakfe yapip dua ederken manen onlarin yaninda oldugumuzu hissederek dualarina istirak edilmelidir.
Allahu Teâlâ icinde Arefe Gecesi’nin de bulundugu bazi gecelerde dualarin reddedilmeyecegini Peygamber Efendimize (sav) bildirmistir.
Rahmet kapilarinin acildigi dort mubarek gece sunlardir:
1- Fitr (Ramazan) Bayrami gecesi,
2- Kurban Bayrami gecesi,
3- Tevriye gecesi (Zilhicce ayinin 8. gecesi),
4- Arefe gecesi, (Isfehani)

5-Tesrik Tekbirleri:
Sabah namazinin farzindan sonra tesrik tekbirleri getirilmesi.

TEVRiYE:
Tevriye, arefe gununden bir onceki gune denir.
Peygamber Efendimiz (sav) soyle, buyurmustur:
“Tevriye gunu oruc tutan ve gunah soz soylemeyen Musluman cennete girer.”
Bugun tutulan oruc, bin gun nafile oruca bedeldir.
Aynca gecmis ve gelecek yilda yapilan tovbelerin kabul olmasina da sebep olur.

Kurban, kelime olarak “kurb” kokunden mastardir, yaklasmak mânâsina gelir.
Dini istilah olarak; Allahu Teâlâ’nin rizasini umit edip yakinligini kazanmak icin kesilen hayvana kurban denir.
Kurban, kendilerini Allah’a yaklastiracak, kurtulusa vesile olabilecek firsatlari kovalayan ve Hakk’in rizasini talep edenler icin, Allahu Teâlâ’ya goturen bir kurbiyet helezonu ve kanatlanma bayramidir.
Kurban Bayrami, Hz. Ibrahim ve Ismail’den gunumuze kadar, hep bir kahramanlik, fedakârlik, hasbilik ve teslimiyet sembolu olagelmistir.
Kurban, Rabbimizin bize verdigi emanetleri, O’nun her seyin sahibi oldugunu bilerek, gonul hosnutluguyla, sadece rizasini umarak, Rahim ve Hakim oldugundan suphe etmeden Hz. Ibrahim ve Ismail misali teslim edebilmektir. 

KURBAN’IN CIKIS KAYNAGI NEDIR?
Zilhicce ayinin sekizinci gunu ve Hz. Ibrahim Mekke’deydi.
Ruyasinda bir ses: “Ey Ibrahim! Allah, oglun Ismail’i kurban etmeni emrediyor.” diyordu.
Bu ruya Allah’tan mi, yoksa seytandan mi bilemedi.
Ertesi gun, [Zilhicce ayinin 9.gunu] ayni vakitte ayni ruyayi gorunce, ruyanin Allah’tan oldugunu anladi.
Bu bir dostluk imtihaniydi.
Allahu Teâlâ’nin dostluguyla sereflenen Hz. Ibrahim’den en sevgili varligini kurban etmesi isteniyordu.
En sevgilinin adi Ismail oldugu icin, kurban Ismail’in adiydi.
Zilhicce’nin onu sabahi Hz. Ibrahim oglu Ismail’e, ip ve bicak almasini, oduna gideceklerini soyledi.
Ismail hic suphelenmedi.
Mina mevkiine gelince Hz. Ibrahim ruyayi yavas yavas ogluna anlatmaya basladi.
Hayati veren ve alan Allah degil miydi?
Allahu Teâlâ simdi ondan emanet ettigi hayati geri istiyordu. Bu cok serefli bir alisveristi.
Ismail, babasina teslimiyet ve tevekkulle su cevabi verdi:
“Babacigim, ne ile emrolunduysan o isi yap. Beni Insaallah sabredenlerden bulacaksin.”
Hz. Ibrahim uzun yillar sahip olamadigi ve yillar yili yaptigi dualarin kabulu olarak kendisine verilen oglunu Rabbine takdim ediyordu.
Hz. Ibrahim oglunu sag tarafina yatirdi, gozlerini bagladi.
Bicagi  “Bismillah” diyerek oglunun bogazina surecekken bir ses duydu.
“Allahu Ekber! Allahu Ekber!” diyordu.
Basini kaldirdi: Hz.Cebrail yaninda semiz bir koc oldugu halde inmekteydi.
Hamd ve sukur duygulari icinde;
“La ilahe illallahu vallahu Ekber” dedi.
Durumu fark eden Hz. Ismail, Cenab-i Hakk’a minnet ve sukranlarini dile getirerek;
“Allahu Ekber ve lillahil hamd” dedi.
Aradan asirlar gecmesine ragmen, butun mu’minler Hz. Ibrahim, Hz. Ismail gibi Rabbinin rizasini umarak Zilhicce ayinin arefe gunu, sabah namazindan baslayip bayramin dorduncu gunu ikindi namazina kadar;
“ALLAHU EKBER ALLAHU EKBER LA ILAHE ILLALLAHU VALLAHU EKBER ALLAHU EKBER VELILLAHI’L HAMD” diyerek minnet ve sukranlarini Rabblerine sunarlar.
Bu tekbire “tesrik tekbiri” denilir ve vaciptir.

KURBAN ile ILGILI AYET ve HADISLER
“Rabbin icin namaz kil ve kurban kes.” (Kevser Sûresi: 2)
“Biz her ummet icin bir kurban kesme ibadeti koyduk ki, kendilerine Allah’in rizik verdigi hayvanlari kurban ederek uzerlerine O’nun adini ansinlar. Rabbiniz tek bir ilahtir. Yalniz O’na teslim Olun.” (Hacc Sûresi: 34)
“Biz kurbanlik develeri de size Allah’in (dininin) isaretlerinden yaptik. Onlarda sizin icin hayir vardir. Onlar on ayaklarini sira halinde yere basmis durumda iken uzerlerine Allah’in ismini anin (da kesin). Yanlari yere dusup canlari cikinca da onlardan yeyin, kanaat eden (fakir)e de, isteyen (fakir)e de yedirin. Allah onlari size boyun egdirdi ki, sukredesiniz.” (Hacc:36)
“Onlarin ne etleri, ne de kanlari Allah’a ulasir, fakat O’na sadece sizin takvaniz ulasir. Sizi hidâyete erdirdiginden dolayi Allah’i buyuk taniyasaniz diye o, bu hayvanlari boylece sizin istifadenize verdi. (Ey Muhammed!) Guzel davrananlari mujdele!” (Hacc: 37)
Cabir (ra) diyor ki: “Peygamber Efendimiz (sav) kurban kesme gununde boynuzlu, semiz ve burulmus iki koc kesti. Onlari kesmek icin yoneldigi zaman “Ben yuzumu gokleri ve yeri yaratana dogru cevirdim, Ben Allah’a sirk kosanlardan degilim; namazim, oteki hak ibadetlerim, sagligim ve olumum butun âlemlerin Rabbi olan Allah’indir. O’nun ortagi yoktur. Ve ben Muslumanlardanim. Ya Rabbi bu kurban sendendir, senin icindir, Muhammed’in ve ummetinin adina “Bismillahi Allahu Ekber” dedi ve kurbani kesti.” (et-Tac. m, 207)
Hz. Aise (r.a) rivayet ediyor ki: “Peygamber Efendimiz (sav) buyurdu:
Âdemoglu, Kurban Bayrami gununde kan akitmaktan (kurban kesmekten) daha sevimli bir is ile yuce Allah’a yaklasmis degildir. Kanini akittigi hayvan kiyamet gunu, boynuzlari, ayaklari ve killariyla gelecektir. Akan kan, yere dusmeden once Allah katinda yuksek bir makama erisir. Onun icin gonul hoslugu ile kurbaninizi kesiniz.”